مفاهیم پایه: فیبر نوری و GPON به زبان ساده
۱. فیبر نوری چیست و چرا جایگزین کابل مسی شد؟
در کابلهای مسی قدیمی (مانند کابل تلفن یا کابل شبکه Cat6)، اطلاعات بهصورت جریانات الکتریکی منتقل میشوند. این جریانات در فواصل زیاد دچار افت ولتاژ، گرمای کابل و اثرپذیری از نویزهای برقی (مثل کابلهای آسانسور یا برق فشارقوی) میشوند. اما در فیبر نوری، دیتا بهصورت پالسهای نور از درون تار رشتهای از جنس شیشه (سیلیکا) عبور میکند. سرعت نور، عدم تاثیرپذیری از نویز و پهنای باند بینهایت، فیبر نوری را به پادشاه زیرساختهای ارتباطی تبدیل کرده است.
۲. عبارت GPON به چه معناست؟
اصطلاح GPON مخفف Gigabit Passive Optical Network (شبکه نوری غیرفعال گیگابیتی) است. واژه کلیدی در اینجا Passive (غیرفعال) است؛ به این معنی که در مسیر انتقال اطلاعات از اتاق سرور تا داخل واحدها، هیچ تجهیزات برقی یا سوییچ اکتیوی وجود ندارد که نیازمند برق، فن یا نگهداری باشد. تمام تقسیمبندیهای سیگنال نوری توسط قطعات کوچکی به نام اسپلیتر (Splitter) بدون مصرف حتی یک وات برق انجام میشود.
مشخصات و استانداردهای فنی شبکه GPON
شبکه GPON بر اساس استاندارد جهانی ITU-T G.984 طراحی میشود و نحوه ارسال و دریافت اطلاعات در آن به شرح زیر است:
پهنای باند داوناستریم (Downstream)
۲.۴۸۸ گیگابیت بر ثانیه جهت دانلود دیتا، دریافت تصاویر دوربین و پخش ویدیوهای 4K/8K روی طول موج 1490nm.
پهنای باند آپاستریم (Upstream)
۱.۲۴۴ گیگابیت بر ثانیه جهت ارسال اطلاعات، آپلود و مکالمات تصویری روی طول موج 1310nm.
کانال RF Overlay (سیگنال آنتن)
انتقال سیگنالهای تصویری و تلویزیونی روی طول موج مجزای 1550nm بدون اشغال پهنای باند دیتا.
شعاع پوششدهی (Distance)
پشتیبانی از فواصل تا ۲۰ کیلومتر بین مرکز OLT و آخرین واحد مسکونی بدون افت سیگنال.
اجزای اصلی معماری GPON در ساختمان
تجهیزات مرکز کنترل (OLT - Optical Line Terminal)
مغز متفکر شبکه است که در اتاق سرور یا اتاق مدیریت برج نصب میشود. OLT ورودیهای اینترنت، تلفن ثابت (VoIP) و تلویزیون را دریافت کرده و پس از کدگذاری، آنها را روی خطوط نوری ارسال میکند.
شبکه توزیع پسیو (ODN - Optical Distribution Network)
شامل کابلهای اصلی (Riser Cable)، باکسهای توزیع طبقات (FAT/FDB) و اسپلیترهای نوری با نسبتهای 1:8، 1:16 یا 1:32 است که سیگنال نوری را بین واحدها تقسیم میکنند.
تجهیزات داخل واحد (ONT/ONU - Optical Network Terminal)
مودم فیبر نوری داخل واحد است که سیگنال نوری را تحویل گرفته و خروجیهای وایفای پرسرعت، پورتهای شبکه گیگابیتی، تلفن ثابت و خروجی تصویر را در اختیار کاربر قرار میدهد.
📺 علاقه مندید درباره پخش تلویزیونی روی فیبر نوری بیشتر بدانید؟
پیشنهاد میکنیم مقاله تخصصی راهنمای جامع IPTV و مقایسه آن با آنتن مرکزی را مطالعه نمایید.
مطالعه مقاله IPTV →